Beruchte criminelen onder wie Ridouan Taghi gebruiken extra goed beveiligde telefoons om in het geheim met elkaar te kunnen communiceren. Maar hoe werkt dat nou precies? We leggen het uit.
NOTE
Dit artikel verscheen eerder op AD.
Wie in de afgelopen jaren artikelen las over beroepscriminelen als Taghi en ‘Noffel’ zal de afkorting ‘PGP’ vaak hebben gespot. Deze staat voor ‘Pretty Good Privacy’ en beschrijft de beveiligingsmethode van veel smartphones die door misdadigers werden gebruikt.
PGP werd al begin jaren 90 bedacht door de Amerikaan Phil Zimmerman. Niet als crimineel hulpmiddel, maar als manier om alle digitale communicatie te behoeden voor pottenkijkers. Ieder bericht wordt bij het versturen veranderd in een wirwar van letters en cijfers, die alleen met een geheime sleutel leesbaar gemaakt kan worden.
PGP gebruikt twee speciale codes
Dat werkt met behulp van twee codes die je vooraf in speciale software maakt. Eén daarvan is een publieke sleutel, die je met iedereen kunt delen met wie je wil chatten. De tweede -geheime- sleutel mag je aan niemand geven. Die gebruik je om de wirwarberichten voor jou weer leesbaar te maken.
PGP werkt bij e-mail en in bepaalde chatapps, maar werd vooral bekend door de zogeheten ‘PGP-telefoons’. Deze toestellen worden onder andere aan criminelen verkocht, met de belofte dat hun gesprekken via deze beveiligingsvorm niet zomaar door politie en andere buitenstaanders ingezien kunnen worden. Vaak staan hierop speciale apps geïnstalleerd die PGP-beveiliging voor chats gebruiken.
Politie las toch vaak mee
Hoewel verkopers van deze PGP-telefoons een veilige, anonieme manier van communiceren beloven, is dat in de praktijk niet altijd het geval geweest. Agenten konden bij onderzoeken meermaals meelezen bij chatdiensten die door criminelen werden gebruikt.
In 2017 gebeurde dat bijvoorbeeld bij Ennetcom, dat speciaal aangepaste BlackBerry-telefoons met PGP aanbood. Dat was niet omdat ze de PGP-methode hadden gekraakt, maar omdat ze via een omweg binnenkwamen. Op in beslag genomen Canadese servers bleken de geheime sleutels te staan om alle berichten mee te lezen.
Het was juist Ennetcom waar Taghi in het verleden meermaals gebruik van maakte. Door die sleutels te bemachtigen, kreeg de Nederlandse politie ineens inzage in veel van zijn chatverkeer. ,,Goed voor die kankerzoon. Een beetje info geven over onze groep”, schreef Taghi bijvoorbeeld nadat hij hoorde dat Samir Erraghib, een belangrijk kopstuk binnen de mocromaffia, was doodgeschoten.
Afgelopen jaar bleek dat de Nederlandse en Franse politie twee maanden lang kon meelezen met berichten die via OTR-versleuteling waren beveiligd, een opvolger van PGP. De politie zei software te gebruiken die door de politie Oost-Nederland is gemaakt. Deze onderschepte berichten van het bedrijf Blackbox Security en ontsleutelde ze vervolgens. Hoe dat ontsleutelen precies lukte heeft de politie niet bekendgemaakt.
Luister voor het laatste nieuws naar de AD Nieuws Update:
Chatapps zijn vaker versleuteld
Je hebt overigens geen criminele app of telefoon nodig om beveiligd met vrienden en familie te chatten. Steeds meer chatdiensten, waaronder ook WhatsApp, iMessage en Signal, gebruiken een vorm van versleuteling die lastig is om af te luisteren.
Minister Grapperhaus pleitte eind 2019 nog voor het inzien van zulke berichten, en volgens bronnen van de NOS werkte de overheid aan een initiatief om versleuteling af te zwakken. Techbedrijven zeiden al meermaals dat dit niet zomaar kan.
Bekijk hieronder onze video’s over Ridouan Taghi: