Volledig zelfrijdende auto’s zijn op de Nederlandse weg nog niet toegestaan, weet techjurist Arnoud Engelfriet. “Deze hebben hier namelijk nog geen typegoedkeuring en mogen daarom niet de weg op.”
NOTE
Dit artikel verscheen eerder op NU.nl.
Toch zien we de zelfrijdende auto al in beperkte vorm in Nederland rondrijden. Tesla’s hebben bijvoorbeeld het Autopilot-systeem, waarbij snelheid op de snelweg automatisch wordt aangepast en de wagen stuurt bij het wisselen van rijbanen.
Het nieuwere Full Self-Driving-systeem van Tesla gaat nog een stap verder, maar kan hier in Nederland nog niet worden gebruikt. Nieuwe Europese wetgeving zou daar op termijn verandering in kunnen brengen.
‘Altijd handen aan het stuur’
Omdat volledig zelfrijdende auto’s nog niet in Nederland zijn toegestaan, is er ook nog geen eenduidige wetgeving qua omgang met dit soort voertuigen. De RDW laat desgevraagd weten dat je als bestuurder ‘altijd je handen aan het stuur moet houden’, maar weet verder ook niet van regelgeving waar geautomatiseerde auto’s onder vallen.
Volgens Engelfriet zou vooral worden gekeken naar welke regels een zelfrijdende auto overtrad. “Bijvoorbeeld voor het negeren van verkeerstekens.” Ligt een bestuurder tijdens een rit in een zelfrijdende auto te slapen, dan kan dit strafbaar worden bevonden onder Artikel 5 van de Wegenverkeerswet. Daarin staat dat het ‘een ieder is verboden zich zodanig te gedragen dat gevaar op de weg wordt veroorzaakt’.
Geen telefoon achter het stuur
Automobilisten hebben in afgelopen jaren geprobeerd de rek in deze wetgeving te vinden. Een Tesla-bestuurder verzette zich bijvoorbeeld tegen een boete voor telefoongebruik achter het stuur. Hij beweerde dat niemand gevaar liep: hij was slechts juridisch gezien bestuurder, de auto zelf deed het werkelijke rijwerk.
De bestuurder kreeg de rechtbank in zowel de initiële zaak als het lagere hoger beroep niet overtuigd. Volgens de rechters was de man bestuurder, simpelweg omdat hij de Autopilot-functie aan en uit moest zetten.
Autobedrijven ook terughoudend
Autofabrikanten zijn overigens ook terughoudend: ze willen liever niet dat bestuurders blind vertrouwen op zelfrijdsystemen en benadrukken niet juridisch verantwoordelijk te zijn bij mogelijke ongelukken.
Tesla’s hebben bijvoorbeeld ingebouwde sensoren om te zien of je oplet en je handen aan het stuur hebt bij gebruik van Autopilot. Ziet de auto dat je een smartphone achter het stuur vasthebt, dan gaat de automatische piloot zelfs tijdelijk op slot.