Is een lofzang over een nieuwe telefoon oprecht, of is er eigenlijk door de fabrikant voor betaald? Bij influencers ligt sluikreclame op de loer. Sommigen vermelden als een post of video reclame bevat, door bijvoorbeeld hashtags zoals ad, reclame of spon toe te voegen. Bij YouTube kan linksboven de melding verschijnen dat de video gesponsorde inhoud bevat.
NOTE
Dit artikel verscheen eerder op NU.nl.
Kijk bij een wervend bericht goed wie het heeft geplaatst. Staat in de biotekst op Instagram dat het een influencer is? Dat kan een indicator zijn dat er voor het bericht is betaald.
Influencers met veel volgers zijn volgens de Nederlandse reclameregels verplicht om te vermelden als ze reclame maken, maar volgens Justine Pardoen van Bureau Jeugd en Media gebeurt dit lang niet altijd. “Influencers houden zich nergens aan, tenzij wij ze ergens aan houden. Doen alsof er geen regels zijn is eenvoudiger. Je merkt vanzelf wel wanneer je wordt teruggefloten.”
500.000 volgers
Influencers met minder dan 500.000 volgers vallen onder de Autoriteit Consument & Markt, die kan ingrijpen als ze bijvoorbeeld nepvolgers kopen of op agressieve wijze reclame maken. Bij meer dan 500.000 volgers is er ook toezicht van het Commissariaat voor de Media, dat bij sluikreclame kan ingrijpen.
“Weten dat je wordt gemanipuleerd of bedot, wil nog niet zeggen dat je de gevolgen daarvan kunt overzien”, vervolgt Pardoen. “Dat geldt voor kinderen, maar ook de psyche van veel volwassenen zit zo in elkaar. Zeker als de boodschap wordt gebracht door iemand van wie je fan bent.”
Keurmerk voor betrouwbare influencers
Influencers kunnen een keurmerk krijgen, waarmee ze laten zien dat ze de regels kennen en zich daaraan houden. In hun bio-tekst of op hun website zie je dan een vermelding staan naar de site influencerregels.com. Ook kun je op deze pagina opzoeken welke influencers het certificaat hebben behaald.
Een certificaat is als influencer niet verplicht, maar grote bedrijven zoals Coca-Cola zeggen niet langer samen te werken met influencers zonder zo’n keurmerk. Op die manier worden ze aangespoord dit toch te doen.
‘Goede influencers zijn ook blij met die ontwikkeling, want het toont aan dat ze serieus worden genomen en dat ze professionaliseren”, aldus Pardoen. “Je moet als volger altijd je eigen gezonde verstand gebruiken, en informatie waarop jij beslissingen of meningen baseert op veel manieren checken.”